Czym skutkuj bdy w fakturze VAT? - PrzepisNaBiznes.pl - Franczyza, pomysły na biznes, biznes plan

Czym skutkuj bdy w FA VAT?
fot. Fotolia.com

Chocia ustawa o podatku od towarw i usug obowizuje ju kilka lat, to wci jednak faktury VAT wystawiane przez podatnikw zawieraj liczne bdy. Przedstawiamy, jakie pomyki mog si najczciej znale w fakturach VAT, a take wskazujemy skutki, jakie one wywouj.

Faktura VAT to dokument, ktry spdza sen z powiek przedsibiorcom i ksigowym. Jeszcze kilka lat temu najdrobniejszy bd w fakturze stwarza ryzyko utraty prawa wynikajcego z niej VAT naliczonego. Wprawdzie od tego czasu stosunek aparatu skarbowego do faktur bardzo si zmieni (zmieniy si take przepisy), ale w dalszym cigu faktura jest w wikszoci przypadkw jedynym sposobem wykazania, e przedsibiorcy przysuguje prawo do odliczenia VAT naliczonego.

Pomijajc import towarw oraz sytuacje, w ktrych nabywca sam rozlicza VAT (m.in. import usug i wewntrzwsplnotowe nabycie towarw), faktura VAT otrzymana od dostawcy jest jedynym dowodem na to, e przysuguje prawo do odliczenia VAT naliczonego. Nie mona dowodu tego zastpi adnym innym dokumentem.

Wystawca faktury, czyli zazwyczaj ten, kto dokonuje dostawy towarw lub wiadczenia usug, jest obciony podatkiem nalenym niezalenie od tego, czy wystawi faktur i czy bdzie ona prawidowa. Nawet jeeli przepisy szczeglne uzaleniaj powstanie obowizku podatkowego od wystawienia faktury, to jednoczenie wskazuj termin, po upywie ktrego obowizek podatkowy powstaje pomimo jej niewystawienia. Mimo to wystawcy faktury take powinno zalee na unikaniu bdw przy wystawianiu faktur. Pomijajc fakt, e nieprawidowo wystawiona faktura stwarza problem dla klienta i podwaa wiarygodno wystawcy, moe ona take sprowadzi na wystawc odpowiedzialno karn skarbow za nierzetelne wystawianie faktury (art. 62 2 kks). Kada strona transakcji ma zatem interes w tym, aby faktury dokumentujce t transakcj byy prawidowe. Jeeli ju zdarzy si popenienie bdu, kadej stronie powinno zalee na jego jak najszybszym usuniciu.

 

Skutki bdw w fakturze u wystawcy

Skutki bdw w fakturze zale od rodzaju bdu. Jedn z konsekwencji dla wystawcy z powodu bdu w fakturze moe by tzw. nierzetelno, ktra oznacza niezgodno z rzeczywistoci. Faktura jest nierzetelna wtedy, gdy m.in. wynika z niej inny rodzaj lub ilo towaru ni rzeczywicie przekazane, cena inna ni uzgodniona, inna data wystawienia ni rzeczywista. Ale trzeba pamita, e nie w kadym z powyszych przypadkw mamy do czynienia z przestpstwem.

Przykad:

Firma otrzymaa zamwienie na 1000 kg surowca i wysaa do odbiorcy wasnym transportem tak wanie ilo wraz z faktur. Po drodze jednak zdarzy si wypadek, w wyniku ktrego 500 kg surowca ulego zniszczeniu. Odbiorca otrzyma wic 500 kg i faktur dokumentujc dostaw 1000 kg. Faktura jest wic nierzetelna (niezgodna z rzeczywistoci), ale waciciele firmy nie bd oskareni o przestpstwo, poniewa niezgodno z rzeczywistoci powstaa ju po wystawieniu dokumentu. Nie mona wic powiedzie e wystawiono dokument nierzetelny.

Obowizek skorygowania faktury lub zaakceptowania noty korygujcej wystawionej przez odbiorc wynika wprawdzie z przepisw o VAT, ale w praktyce czasem trudno odbiorcy faktury przekona wystawc, aby ten sporzdzi faktur korygujc lub potwierdzi not.

Niewystawienie faktury korygujcej jest obwarowane sankcj. Jeeli powstaa okoliczno, ktra wymaga skorygowania faktury (a zawsze tak jest, gdy faktura – nawet bez winy firmy – jest niezgodna z rzeczywistoci), na firmie ciy obowizek wystawienia faktury korygujcej. Niewykonanie tego obowizku jest takim samym przestpstwem jak niewystawienie faktury w ogle (art. 62 1 kks).

Z kolei niepotwierdzenie przez firm noty korygujcej, o ile bya ona zgodna z rzeczywistoci, stwarza dla firmy niejasn sytuacj, w ktrej odbiorca faktury skutecznie poprawi bd w wystawionej fakturze, ale ta poprawka jest przez wystawce kwestionowana, tzn. firma uznaje, e w stosunku do niej jest ona nieskuteczna. Przepisy nie wyjaniaj, jaki skutek dla firmy wywouje taka niepotwierdzona nota.

Skutki bdw w fakturze u odbiorcy

Podobnie jak wystawca faktury odpowiada za wystawienie dokumentu nieprawdziwego, odbiorca odpowiada za posugiwanie si takim dokumentem.

Przykad:

Wrmy do poprzedniego przykadu, w ktrym nabywca otrzyma 500 kg. Jak wspomnielimy, wystawca nie bdzie odpowiada za wystawienie nierzetelnej faktury, poniewa bya ona nierzetelna w momencie jej wystawienia. Odbiorca nie moe jednak si tak faktur posuy (uwzgldni w rejestrze VAT), poniewa w momencie, w ktrym miaby to zrobi, faktura jest nierzetelna (niezgodna z rzeczywistoci). Powinien oczekiwa od wystawcy (w miar potrzeby ponagli go) wystawienia faktury korygujcej.

W przypadku odliczenia takiego podatku na odbiorcy moe ciy zalego podatkowa, odsetki za zwok oraz dodatkowe zobowizanie podatkowe (sankcja). Jest to najbardziej dotkliwy skutek otrzymania przez odbiorc faktury obcionej bdami, o ile przepisy przewiduj taki skutek w wyniku wystpienia okrelonych bdw.

Odbiorcy faktur, w kadym przypadku, w ktrym stwierdz konieczno poprawienia jakiejkolwiek pozycji faktury, z wyjtkiem pozycji „ilociowych”, mog to zrobi sami, poprzez wystawienie noty korygujcej ( 18 rptu2).

Pozycje, ktrych nie mona poprawia not, to:

  • jednostka miary i ilo sprzedanych towarw lub rodzaj wykonanych usug,
  • cena jednostkowa netto,
  • warto sprzeday netto,
  • stawki VAT,
  • suma wartoci sprzeday netto z podziaem na poszczeglne stawki VAT i zwolnione od VAT praz niepodlegajce VAT,
  • kwota VAT od sumy wartoci sprzeday netto, z podziaem na kwoty dotyczce poszczeglnych stawek podatku,
  • warto sprzeday brutto, z podziaem na kwoty dotyczce poszczeglnych stawek VAT lub zwolnione, lub niepodlegajce VAT,
  • kwota nalenoci ogem wraz z nalenym VAT, wyraona cyframi i sownie.

 

Wszystkie dane, w tym nazw towaru lub usugi, symbol PKWiU, dat sprzeday, dane wystawcy i nabywcy, mona poprawia (i uzupenia) not korygujc.

Wystawienie noty skutkuje tym, e faktura przestaje by nierzetelna, poniewa za pomoc noty doprowadza si do jej zgodnoci z prawd. Oczywicie nota korygujca take podlega ocenie z punktu widzenia rzetelnoci. „Poprawiajc” faktur poprzez wystawienie noty korygujcej zawierajcej nieprawdziwe dane, take popenia si przestpstwo. Nota korygujca powinna by przesana wystawcy faktury, aby ten potwierdzi j swoim podpisem, „jeeli akceptuje tre noty”. Przepisy nie przewiduj, co si stanie, gdy wystawca nie potwierdzi noty podpisem. Naley wic przyj, e – przynajmniej z punktu widzenia odbiorcy (wystawcy noty) – brak akceptacji noty przez wystawc nie ma adnych skutkw – odbiorca dalej moe uznawa, e skutecznie poprawi otrzyman faktur VAT za pomoc noty.

Moe si te zdarzy sytuacja, w ktrej wystawca przysya faktur korygujc, ale jej odbiorcy nie chc si zgodzi z korekt i nie podpisuj kopii korekty. Warto pamita, e nie podpisujc czy odsyajc bez podpisu kopi faktury korygujcej, nie osiga si adnego skutku. Z punktu widzenia wystawcy wystarcza, e posiada on potwierdzenie odbioru faktury korygujcej przez firm, bdc jej odbiorc. Taka korekta jest dla niego skuteczna. adne protesty ze strony odbiorcy w formie odmowy podpisu faktury nie maj dla niego adnego znaczenia.

Przepisy o VAT nie przewiduj zwrotu faktur przez ich odbiorc. Przyjo si, e odbiorcy w ten sposb wyraaj swj protest, jeeli nie zgadzaj si z treci faktury. Trzeba przyzna, e jest to chyba najgorszy z moliwych sposobw wyraenia dezaprobaty dla dziaa wystawcy. Wystawca, ktremu zwraca si faktur, nie ma obowizku podejmowania jakichkolwiek dziaa. W szczeglnoci nie musi podejmowa dalszych prb dorczenia faktury odbiorcy. W adnym wypadku taki zwrot faktury nie odbiera wystawcy prawa do skorygowania wynikajcego z niej VAT nalenego. Przepisy wymagaj od wystawcy posiadania potwierdzenia jej treci przez odbiorc. Jeeli wic nawet odbiorca wyranie daje do zrozumienia, e nie akceptuje korekty, dla wystawcy istotne znaczenie ma jedynie to, e j odebra.

Jeli odbiorca chce skutecznie sprzeciwi si wystawieniu faktury korygujcej, moe to zrobi tylko poprzez przekonanie wystawcy, e wystawi j bezzasadnie, i nakonienie go, by cofn skutki faktury korygujcej. Zwrot faktury bynajmniej nie zmienia sytuacji odbiorcy w stosunku do momentu otrzymania tej faktury. W przypadku, gdy np. firma otrzymaa faktur korygujc, ktra obnia jej podatek naliczony, jej zwrot niczego nie zmienia i tak trzeba dokona obnienia VAT naliczonego.

Odesanie faktury jest najczciej sposobem na wyraenie stanowiska, e z jakich przyczyn firma nie zgadza si z jej treci. S na to jednak lepsze sposoby: mona po prostu wysa wystawcy owiadczenie, w ktrym przedstawione zostanie jej stanowisko. Nieodesanie faktury bynajmniej nie jest rwnoznaczne z tym, e akceptuje sie jej tre. Zawsze istnieje moliwo dowodzenia, e faktura korygujca jest nieprawidowa. To nie faktura decyduje bowiem o Waszych prawach i obowizkach wobec dostawcy. Decydujca jest tutaj umowa.

 

Autor: Piotr Karwat

rdo: VAT w praktyce, www.vatwpraktyce.pl

 

Wniosek urlopowy