PrzepisNaBiznes.pl Zarządzanie Kiedy tworzyć rezerwy w księgach rachunkowych?

Kiedy tworzyć rezerwy w księgach rachunkowych?

AddThis Social Bookmark Button

Rezerwy są kategorią o niepewnym charakterze. Często już na etapie tworzenia rezerwy pojawia się wątpliwość co do konieczności jej utworzenia, gdyż nie wiadomo, czy obowiązek istnieje oraz czy w związku z wystąpieniem obowiązku konieczne będzie wydatkowanie środków usposabiających korzyści ekonomiczne dla jego wypełnienia.



Zgodnie z MSR 37 tworzenie rezerw ma miejsce wówczas, gdy przedsiębiorstwo jest zobligowane, w przypadku zaistnienia pewnych okoliczności, do przymusowego świadczenia na rzecz osób trzecich, jednakże wystąpienie tych okoliczności (a więc i przymusu świadczenia) nie jest absolutnie pewne lub wysokość ewentualnego świadczenia nie jest jeszcze przesądzona.

Zgodnie z postanowieniami MSR 37 rezerwy tworzy się, gdy spełnione są łącznie trzy następujące warunki:
• na jednostce ciąży istniejący prawny lub zwyczajowy obowiązek wynikający ze zdarzeń przeszłych,
• prawdopodobne jest, że wypełnienie obowiązku spowoduje konieczność wypływu środków uosabiających korzyści ekonomiczne,
• można dokonać wiarygodnego szacunku kwoty tego obowiązku.

Jeżeli warunki te nie są spełnione, nie należy tworzyć rezerw.

Oto kilka konkretnych przykładów do samodzielnego treningu.

Przykład 1 – Udzielenie poręczenia

Założenia W roku 200X przedsiębiorstwo A udzieliło poręczenia przedsiębiorstwu B na zaciągniętą pożyczkę. Kondycja finansowa przedsiębiorstwa B w roku, w którym udzielono poręczenia była dobra. W ciągu roku 200Y kondycja finansowa przedsiębiorstwa B znacznie się pogorszyła i na dzień 31 sierpnia 200Y postawiono jednostkę B w stan upadłości.

Rozwiązanie Istnieje obowiązek wynikający z przeszłego zdarzenia obligującego – zdarzeniem obligującym jest udzielenie poręczenia, co powoduje powstanie obowiązku prawnego.

Jeśli wypływ środków uosabiających korzyści ekonomiczne, jako wypełnienie obowiązku, nie jest prawdopodobny, nie należy tworzyć rezerwy..

Jeśli wypływ ten jest prawdopodobny, tworzy się rezerwę w wysokości najbardziej właściwego szacunku obowiązku.

Przykład 2 – Gwarancje

Założenia

Jednostka produkcyjna udziela w momencie sprzedaży gwarancji nabywcom swoich produktów. Zgodnie z warunkami gwarancji producent zobowiązuje się do usunięcia wad fabrycznych (poprzez ich naprawę lub wymianę) wykrytych w ciągu roku od dnia sprzedaży. Dotychczasowe doświadczenie wykazuje, że prawdopodobne jest, iż pojawią się roszczenia dochodzone na mocy gwarancji.

Rozwiązanie

Istnieje obowiązek wynikający z przeszłego zdarzenia obligującego – zdarzeniem obligującym jest sprzedaż produktów z gwarancją, co powoduje powstanie obowiązku prawnego. Wypływ środków uosabiających korzyści ekonomiczne, jako wypełnienie obowiązku jest prawdopodobny dla gwarancji traktowanych jako całość. Tworzy się rezerwę w wysokości najbardziej właściwego szacunku kosztów naprawy lub wymiany produktów.

Przykład 3 – Ochrona środowiska

Założenia

Jednostka działająca w przemyśle chemicznym powoduje zanieczyszczenie środowiska. W kraju, w którym działa nie istnieją regulacje prawne dotyczące zagadnień związanych ze środowiskiem. Mimo to jednostka rozpowszechniła informacje, w których zobowiązuje się do usuwania wszelkich spowodowanych przez siebie zanieczyszczeń.

Rozwiązanie

Istnieje obowiązek wynikający z przeszłego zdarzenia obligującego – zdarzeniem obligującym jest skażenie gruntu, powodujące powstanie obowiązku zwyczajowego. Wypływ środków uosabiających korzyści ekonomiczne, jako wypełnienie obowiązku jest prawdopodobny. Tworzy się rezerwę w wysokości przewidywanych kosztów usunięcia zanieczyszczenia środowiska.

Przykład 4 – Sprawa sądowa

Założenia

Przeciwko jednostce toczy się sprawa sądowa, co do której, biorąc pod uwagę przebieg rozprawy, istnieje prawdopodobieństwo uznania jednostki za odpowiedzialną.

Rozwiązanie

Na podstawie dostępnych dokumentów można stwierdzić, że istnieje obowiązek wynikający z przeszłego zdarzenia obligującego. Wypływ środków uosabiających korzyści ekonomiczne jako wypełnienie obowiązku jest prawdopodobny. Tworzy się rezerwę w wysokości najbardziej właściwego szacunku kwoty potrzebnej do wypełnienia obowiązku.

Przykład 5 – Umowa rodząca obciążenia

Założenia

Jednostka gospodarcza użytkuje fabrykę na podstawie umowy leasingu operacyjnego. W grudniu 200X r. jednostka przenosi działalność do nowej fabryki. Leasing starej fabryki musi być kontynuowany przez następne trzy lata, nie można go anulować.

Rozwiązanie

Istnieje obowiązek wynikający z przeszłego zdarzenia obligującego – zdarzeniem obligującym jest podpisanie umowy leasingowej, co powoduje powstanie obowiązku prawnego. Wypływ środków uosabiających korzyści ekonomiczne, jako wypełnienie obowiązku jest prawdopodobny, gdy leasing zaczyna rodzić obciążenia. Tworzy się rezerwę w wysokości najbardziej właściwego szacunku niemożliwych do uniknięcia opłat leasingowych.

Więcej fachowych informacji o zasadach prowadzenia ksiąg rachunkowych znajdziesz w książce „Rachunkowość finansowa z uwzględnieniem MSSF” Józefa Pfaffa i Zbigniewa Messnera (red. nauk.) (Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011). Wykorzystanie za wiedzą Wydawcy. Książka jest dostępna w e-księgarni www.ksiegarnia.pwn.pl.

 

Zarządzanie - artykuły


Wniosek urlopowy