Odpowiedzialno i obowizki w zakresie bhp osb kierujcych pracownikami - PrzepisNaBiznes.pl - Franczyza, pomysły na biznes, biznes plan

Odpowiedzialno i obowizki w zakresie BHP
fot. Fotolia.com

Wszyscy pracownicy, niezalenie od brany i zajmowanego stanowiska, musz wypenia obowizki wypywajce z przepisw i zasad BHP. Szczeglna odpowiedzialno spoczywa jednak na pracownikach kadry kierowniczej, poniewa to oni odpowiadaj za organizacj pracy swoich podwadnych oraz stanowiska ich pracy. Aby robi to skutecznie i zgodnie z przepisami, potrzebuj odpowiedniej wiedzy z zakresu BHP niezbdnej do zarzdzania wszystkimi procesami pracy.

Odpowiedzialno  kadry kierowniczej

Osoba kierujca pracownikami   to, poza pracodawc, zalenie od struktury organizacyjnej firmy, take dyrektora (biura, zakadu), kierownik (dzia, wydziau, sekcji itp.), mistrz brygadzista, a nawet szeregowy pracownik doranie wyznaczony przez przeoonego do wykonania okrelonego zadania przy pomocy innych pracownikw.

Zarwno pracodawcy, ktrzy zwaszcza w maych firmach s rwnoczenie osobami bezporednio kierujcymi  pracownikami, jak i osoby kierujce pracownikami w imieniu pracodawcw, s zobowizani organizowa stanowiska pracy zgodnie z przepisami oraz zasadami bezpieczestwa i higieny pracy. Chodzi tu gwnie o respektowanie przepisw rozp. w sprawie oglnych przepisw bezpieczestwa i higieny pracy, gdzie zostay okrelone wymagania dotyczce m.in. pomieszcze i procesw pracy, owietlenia, ogrzewania, i wentylacji, bezpiecznej obsugi maszyn, narzdzi i innych urzdze technicznych, transportu wewntrznego i magazynowania, zwalczania haasu i innych zagroe oraz wykonywania prac szczeglnie niebezpiecznych. W tym obowizku mieci si take przestrzeganie wymaga okrelonych w przepisach rozp. w sprawie rodzajw prac wymagajcych szczeglnej sprawnoci psychofizycznej oraz rozporzdzenia w sprawie rodzajw prac, ktre powinny by wykonane przez co najmniej dwie osoby.  

Wielokrotnie ju bya mowa o koniecznoci wymagania, aby pracownicy przestrzegali przepisw oraz zasad bezpieczestwa i higieny pracy. Uzasadnienie takiej koniecznoci jest oczywiste, ale trzeba zwrci uwag, e w praktyce dosy czsto mona spotka si z tolerowaniem przez kierownikw przypadkw nieprzestrzegania przepisw bhp przez podlegych im pracownikw. Nie wystarczy przy tym, e od czasu do czasu kierownik przypomni pracownikom o obowizku stosowania si do przepisw i zasad bhp. W orzecznictwie Sdu Najwyszego  jest uksztatowana zasada, e sam fakt wydania nakazu pracowania zgodnie z przepisami  bhp lub zakazu stosowania niewaciwych metod pracy, nie jest wystarczajcy, jeeli kierownik zapomina o obowizku dopilnowania, aby te nakazy i zakazy byy przez pracownikw przestrzegane. Bywa te, e sami kierownicy nie przestrzegaj przepisw bhp, zapominajc, e jest to ich ustawowy obowizek wynikajcy z Kodeksu pracy.               

Na og kierownik ma (powinien mie) wiksz wiadomo skutkw nieprzestrzegania przepisw, co daje podstaw do surowszej odpowiedzialnoci za niereagowanie i dopuszczanie moliwoci zaistnienia wypadku przy pracy. Kierownik, czyli osoba kierujca osobami, ma obowizek organizowania stanowisk pracy zgodnie z przepisami bhp. Identycznie sformuowany obowizek odnosi si do pracodawcw. Jest jednak pewna rnica w wypenianiu tego obowizku przez pracodawc i przez kierownika. Ot warto pamita, e pracodawca ponosi odpowiedzialno za organizacj stanowisk pracy w caej firmie, natomiast kierownik odpowiada tylko za przydzielony mu odcinek pracy!                                                                                   

Osoby kierujce pracownikami, ktre nie wykonuj cicych na nich obowizkw z zakresu bezpieczestwa i higieny pracy, podlegaj karze grzywny (art. 283 k.p.).

Pracownik kierujcy innymi pracownikami rwnie jest zobowizany do staego czuwania nad tym, eby praca podlegych mu pracownikw bya realizowana zgodnie z przepisami i zasadami bhp. Wynika to z samej istoty funkcji kierowniczej, co oznacza, e dla uznania odpowiedzialnoci takiego pracownika nie jest konieczny np. dodatkowy zakres obowizkw dotyczcy wymagania od innych przestrzegania obowizkw wynikajcych z przepisw i zasad bhp. Take naruszenie przez pracownika zatrudnionego na stanowisku kierowniczym przepisw (lub zasad) bezpieczestwa i higieny pracy, zwaszcza w sposb prowadzcy do zagroenia ycia lub zdrowia pracownikw, jest przyczyn uzasadniajc wypowiedzenie przez pracodawc umowy o prac.                             

Kierujcy prac, w razie stwierdzenia powaniejszych narusze przepisw bhp przez pracownikw, powinien wycign wobec nich konsekwencje subowe, a jeeli nie jest pracodawc-odpowiedni wniosek powinien skierowa do pracodawcy. Przestrzeganie bowiem przepisw i zasad bhp przez pracownika stanowi jego podstawowy obowizek, ktrego naruszenie bez wtpienia wyczerpuje pojcie ,,cikiego naruszania podstawowych obowizkw pracowniczych” i moe by podstaw do ukarania nie tylko w ramach odpowiedzialnoci porzdkowej, lecz nawet rozwizania umowy o prac bez wypowiedzenia, czyli zastosowania tzw. dyscyplinarki.                          

Obowizki kadry kierowniczej

1) Obowizek organizowania stanowisk pracy zgodnie z przepisami i zasadami bhp

Na wstpie przypomnijmy, e osoby kierujce pracownikami – nazwane te kadr kierownicz lub nadzorem – s odpowiedzialne za prawidow organizacj stanowisk pracy tylko na odcinku, ktry im podlega. A stanowisko pracy to przestrze pracy wraz z wyposaeniem w rodki i przedmioty pracy, w ktrej pracownik lub zesp pracownikw wykonuj prac. Stanowiska powinny by urzdzone odpowiednio do rodzaju wykonywanej na nich pracy z zapewnieniem wolnej (niezajtej przez urzdzenia) powierzchni stanowiska umoliwiajcej pracownikom swobod ruchu wystarczajc do wykonywania pracy w sposb bezpieczny, z uwzgldnieniem wymaga ergonomii.                    

Stanowiska pracy, na ktrych wystpuje ryzyko poaru, wybuchu, upadku lub wyrzucenia przedmiotw albo wydzielania si substancji szkodliwych dla zdrowia lub niebezpiecznych, powinny by zaopatrzone w urzdzenia ochronne zapewniajce ochron przed skutkami tego ryzyka zarwno pracownikw tego stanowiska, jak i pracownikw zatrudnionych na stanowiskach ssiednich.

Osoby kierujce pracownikami wykonujcymi prac na stanowiskach usytuowanych na zewntrz pomieszcze powinny zapewni taki usytuowanie i organizacj tych stanowisk, aby pracownicy byli chronieni przed zagroeniami zwizanymi w szczeglnoci z warunkami atmosferycznymi, w tym opadami (np. poprzez ustawienie namiotu na stanowiskiem spawacza rurocigu lub tym podobne), przed nisk lub wysok temperatur lub silnym wiatrem (np. za pomoc odpowiednich parawanw i oson), przed spadajcymi przedmiotami (np. za pomoc drewnianych podestw ochronnych).        Naley rwnie zapewni, by w razie niebezpieczestwa pracownicy mieli moliwo szybkiego opuszczenia stanowiska pracy lub, w razie potrzeby, udzielenia im szybkiej pomocy. Stanowiska pracy powinny mie zapewnion, wynikajc z technologii, powierzchni oraz miejsce przeznaczone na skadowanie materiaw, wyrobw, przyrzdw, narzdzi i odpadw.

Materiay uywane np. do czyszczenia maszyn, jak szmaty, tampony, trociny itp. nasycone lub zanieczyszczone substancjami atwo zapalnymi, utleniajcymi si lub szkodliwymi dla zdrowia albo wydzielajcymi uciliwe zapachy – naley przechowywa w zamknitych, niepalnych pojemnikach i co najmniej raz na dob usuwa z pomieszcze pracy.                                                                  

Pracownik do kadego stanowiska pracy powinien mie zapewnione bezpieczne i wygodne dojcie. Przejcia midzy maszynami a innymi urzdzeniami lub cianami przeznaczone tylko do obsugi tych urzdze powinny mie szeroko co najmniej  0,75 m, a jeeli w przejciach tych odbywa si ruch dwukierunkowy, szeroko ich powinna wynosi co najmniej 1 m.

2) Obowizek dbania o sprawno rodkw ochrony indywidualnej oraz ich stosowanie zgodnie z przeznaczeniem           

Jeeli uywanie rodkw ochrony indywidualnej jest konieczne na podlegych stanowiskach pracy, to obowizkiem nadzoru jest nie tylko dbao o stosowanie tych rodkw przez pracownikw zgodnie z przeznaczeniem, ale take o waciwy dobr tych rodkw oraz ich sprawno podczas uytkowania. Przy ustalaniu odpowiednich rodkw ochrony indywidualnej dla pracownikw, kierownik moe, a nawet powinien skorzysta z pomocy suby bhp. Moe przy tym posikowa si wskazwkami zawartymi w zaczniku do rozp. w sprawie oglnych przepisw bhp.

Przypomnijmy, e rodki ochrony indywidualnej (ochrony osobistej) powinny by stosowane w sytuacjach, kiedy nie mona unikn zagroe lub nie mona ich wystarczajco ograniczy za pomoc rodkw ochrony zbiorowej lub odpowiedniej organizacji pracy. Dostarczane wwczas pracownikom do stosowania rodki ochrony indywidualnej powinny by odpowiednio dobrane do istniejcego zagroenia i odpowiednio dopasowane do uytkownika, aby nie powodowa ,,same z siebie” zwikszonego zagroenia. Ponadto powinny zapewnia moliwo niezbdnej regulacji, a ponadto uwzgldnia warunki istniejce w danym miejscu pracy oraz wymagania ergonomii i stan zdrowia pracownika.

3) Obowizek organizowania, przygotowania i prowadzenia prac z uwzgldnieniem zabezpieczenia pracownikw przed wypadkami przy pracy, chorobami zawodowymi i innymi chorobami zwizanymi z warunkami rodowiska pracy

Kadra kierownicza ma obowizek tak organizowa, przygotowywa i prowadzi prace, by zapewni zabezpieczenia pracownikw przed wypadkami przy pracy, chorobami zawodowymi i innymi chorobami zwizanymi z warunkami rodowiska pracy. Dotyczy to zwaszcza prac trudnych i niebezpiecznych.

Przykad:

Prace przy urzdzeniach elektroenergetycznych, z uwagi na zagroenie poraeniem prdem elektrycznym, musz by wykonywane z zachowaniem szczeglnej ostronoci oraz przestrzegania warunkw okrelonych przepisami bhp. Jednym z tych warunkw jest wykonywanie prac na polecenie (pisemne lub ustne) upowanionej osoby nadzoru. Bez polecenia nadzoru mog by wykonywane tylko czynnoci zwizane z ratowaniem ycia lub zdrowia ludzkiego, albo z ratowaniem urzdze przed zniszczeniem oraz czynnoci stae, wykonywane przez wyznaczonych pracownikw, okrelone w szczegach instrukcjach stanowiskowych i eksploatacyjnych, takie jak ogldziny urzdze oraz prace zwizane z likwidacj lub zapobieeniem powstania przerw w dostawie energii elektrycznej.

Tak wic kwalifikacje i uprawnienia nadzoru podczas wykonywania przez podlegych pracownikw prac o duym zagroeniu, maj podstawowe znaczenie dla bezpieczestwa tych pracownikw. Wydawanie polece i dopuszczenie pracownikw do wykonywania takich pracy naley do obowizkw prowadzcego eksploatacj urzdze i instalacji energetycznych. Pracodawca prowadzcy eksploatacj urzdze i instalacji energetycznych jest obowizany prowadzi  wykaz poleceniodawcw, czyli osb upowanionych do wydawania polece pracownikom, okrelajcy zakres udzielonego im upowanienia.

Powyszy tekst jest fragmentem ksiki „Meritum Bezpieczestwo i Higiena Pracy” (Wydawnictwo Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2009). Jej autorzy to dowiadczeni i cenieni w rodowisku specjalici, ktrzy w jednej publikacji skondensowali tematyk zagadnie bhp.

Autor: Edward Koodziejczyk

 

***

Informacje dodatkowe:

Meritum BHPWydawnictwo: Wolters Kluwer Polska sp. z o.o.

ISBN: 978-83-7601-196-7 , Oprawa: mikka z tworzywa , Format: A5 , s. 944
Rodzaj: opracowanie, Medium: ksiki (WKP)
Dzia: PRAWO / prawo pracy
Miejsce wydania: Warszawa

Cena: 229 z

 

Wniosek urlopowy