Ile s warte godziny nadliczbowe? - PrzepisNaBiznes.pl - Franczyza, pomysły na biznes, biznes plan

Ile s warte godziny nadliczbowe?
fot. Fotolia.com

Godziny nadliczbowe powstaj, gdy praca wykonywana jest ponad obowizujce pracownika normy czasu pracy, a take ponad przeduony dobowy wymiar czasu pracy, wynikajcy z obowizujcego pracownika systemu i rozkadu czasu pracy. Z tekstu dowiesz si m.in. jak obliczy przysugujce za tak prac wynagrodzenie.

Zgodnie z art. 129 kp czas pracy nie moe przekracza 8 godzin na dob i przecitnie 40 godzin w przecitnie 5-dniowym tygodniu pracy w przyjtym okresie rozliczeniowym nieprzekraczajcym 4 miesicy (z pewnymi wyjtkami dopuszczonymi przez przepisy Kodeksu pracy). Praca wykonywana ponad obowizujce pracownika normy czasu pracy, a take praca wykonywana ponad przeduony dobowy wymiar czasu pracy, wynikajcy z obowizujcego pracownika systemu i rozkadu czasu pracy, stanowi prac w godzinach nadliczbowych. Nadgodziny dobowe wystpi w tym przypadku po przekroczeniu dobowej liczby godzin pracy przewidzianej w rozkadzie pracy danej osoby. Wszystko zaley jednak od rozkadu czasu pracy, ustalonym w danej firmie. Przy rozkadzie np. 12, 12, 12 i 4 godziny, praca nadliczbowa nastpi powyej 8 godzin.

Praca w godzinach nadliczbowych jest dopuszczalna w dwch sytuacjach. Po pierwsze, gdy zajdzie koniecznoci prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony ycia lub zdrowia ludzkiego albo ochrony mienia lub usunicia awarii. Po drugie w przypadku wystpienia szczeglnych potrzeb pracodawcy.

1) 100% wynagrodzenia – za prac w godzinach nadliczbowych przypadajcych: w nocy, w niedziele i wita niebdce dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowizujcym go rozkadem czasu pracy, w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za prac w niedziel lub w wito, zgodnie z obowizujcym go rozkadem czasu pracy,

2) 50% wynagrodzenia – za prac w godzinach nadliczbowych przypadajcych w kadym innym dniu ni okrelony w pkt 1. 

Dodatek w wysokoci 100% wynagrodzenia przysuguje take za kad godzin pracy nadliczbowej z tytuu przekroczenia przecitnej tygodniowej normy czasu pracy w przyjtym okresie rozliczeniowym, chyba e przekroczenie tej normy nastpio w wyniku pracy w godzinach nadliczbowych, za ktre pracownikowi przysuguje prawo do dodatku w wysokoci okrelonej powyej.


Reasumujc, za prac w godzinach nadliczbowych przysuguje normalne wynagrodzenie oraz dodatek w wysokoci 100 lub 50% w zalenoci od tego, w jakie dni praca ta przypadaa oraz czy przypadaa w porze nocnej. Oznacza to, e za prac ponadwymiarow trzeba pracownikowi wypaci normalne wynagrodzenie oraz dodatek do wynagrodzenia (nie przysuguje on, jeeli pracownikowi zosta udzielony w zamian czas wolny od pracy). Natomiast normalne wynagrodzenie to takie, jakie pracownik otrzymuje stale i systematycznie. Chodzi tu wic o wynagrodzenie zasadnicze, wynikajce ze stawki osobistego zaszeregowania oraz o inne skadniki o charakterze staym, do ktrych pracownik ma prawo na podstawie przepisw pacowych obowizujcych w danej firmie (wyrok Sdu Najwyszego z 3 czerwca 1986 r., sygn. akt I PRN 40/86, OSNCP 1987, z. 9 poz. 140). Mog to by np. dodatek staowy, funkcyjny, za prac w warunkach szkodliwych, premia staa, ktra nie jest uzaleniona od uzyskania okrelonych osigni w pracy, nieobjtych zadaniami wykonywanymi w godzinach nadliczbowych. Generalnie, normalne wynagrodzenie powinno by maksymalnie zblione do wynagrodzenia, jakie pracownik otrzymuje za prac w normalnym czasie pracy.

Aby obliczy wynagrodzenie za prac nadliczbow, naley zsumowa elementy wynagrodzenia i podzieli przez wymiar czasu pracy obowizujcy w danym miesicu (nominalny czas pracy). Inaczej jest z naliczaniem dodatkw za nadgodziny. Przy ich obliczaniu naley przyj stawk osobistego zaszeregowania, a jeli pracownik jest wynagradzany inaczej – 60% wynagrodzenia. Poniej przedstawiamy przykad obliczenia wynagrodzenia za prac w godzinach nadliczbowych.

Przykad I

Pani Boena przepracowaa w jedn sobot czerwca 5 godzin. Sobota dla tej pracownicy jest dniem wolnym od pracy z tytuu przecitnie 5-dniowego tygodnia pracy. Pracownica ta pracuje w podstawowym systemie czasu pracy, a okres rozliczeniowy wynosi 1 miesic. Stae miesiczne wynagrodzenie pracownika to 1.500 z plus 5% dodatku staowego – 75 z. W czerwcu jest do przepracowania 168 godzin.

Krok 1. Ustalamy normalne wynagrodzenie za 5 nadgodzin.

Sum wynagrodzenia miesicznego, ustalonego w staej wysokoci oraz dodatku staowego dzielimy przez liczb godzin przypadajcych do przepracowania w czerwcu: 1.575 z : 168 godzin = 9,38 z – wynagrodzenie za jedn godzin pracy, 9,38 z x 5 nadgodzin = 46, 90 z. Za 5 nadgodzin pani Boena otrzyma normalne wynagrodzenie rwne 46,90 z.

Krok 2. Obliczamy dodatek za prac w godzinach nadliczbowych.

Wynagrodzenie stanowice podstaw obliczania dodatku obejmuje wynagrodzenie pracownika wynikajce z jego osobistego zaszeregowania okrelonego stawk godzinow lub miesiczn. Dodatek w wysokoci 100% wynagrodzenia za 5 godzin nadliczbowych z tytuy przekroczenia przecitnej tygodniowej normy czasu pracy w przyjtym okresie rozliczeniowym obliczamy w nastpujcy sposb: 1.500 z : 168 godzin = 8, 93 z – dodatek za jedn godzin pracy, 8, 93 z x 5 nadgodzin = 44,65 z. Za prac w godzinach nadliczbowych pracodawca powinien wypaci normalne wynagrodzenie, czyli 46,90 z oraz 100% dodatek za przekroczenie redniotygodniowej normy czasu pracy w wysokoci 44,65 z. Razem za czerwiec pracownica powinna otrzyma 1.666, 55 z (1.575 z + 46,90 z + 44,65 z).

Tak jak w przypadku wynagrodzenia za przestj oraz za dyur, gdy nie ma wyodrbnionej stawki osobistego zaszeregowania, dodatki za godziny nadliczbowe oblicza si w wysokoci 60% wynagrodzenia, znowu liczonego jak wynagrodzenie za urlop.

Przykad II

Pan Artur jest handlowcem wynagradzanym prowizyjnie. Sprzedaje kuchenne urzdzenia wielofunkcyjne typu „Termomix”. Od kadej sprzedanej sztuki otrzymuje 1.000 z. W czerwcu pracowa w godzinach nadliczbowych i nie odebra w zamian za to czasu wolnego. Nadgodzin byo 10, z czego 6 to nadgodziny wynagradzane stawk 100 %, a 4 – 50 %. W okresie marzec – maj Pan Artur faktycznie przepracowa 488 godzin (marzec – 160 godzin, kwiecie – 176 godzin, maj – 152 godziny) i otrzyma wynagrodzenie: 3 szt. X 4 nadgodziny – 20,49 z – wynagrodzenie za 1 godzin pracy, 20,49 z x 60 % = 12,29 z, (12,29 z x 50 %) x 4 nadgodziny = 24,60 z, (12,29 z x 100 %) x 6 nadgodzin = 73,74 z. Dodatki za 10 nadgodzin nadliczbowych w czerwcu wynosz 98,34 z.

 

Podstawa prawna: art.129, art.151, art. 151 1-6 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94)


Autor: Iza Nowacka (ksigowa w biurze podatkowym, specjalista ds. kadrowo-pacowych)

rdo: Portal FK, www.portalfk.pl

Kontakt: Robert Wierzbicki, Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.

 

Wniosek urlopowy